Checklist digitale nalatenschap
Je bankzaken, je foto's, je mailbox, de abonnementen die elke maand stilletjes worden afgeschreven: het grootste deel van wat je nalaat zit tegenwoordig achter een inlog. Wat een digitale nalatenschap precies is en waarom je er iets voor zou regelen, lees je bij digitale nalatenschap. Op deze pagina staan we stil bij de checklist zelf. Geen gedoe, maar direct weten waar je aan toe bent en waar je rekening mee moet houden.
Loop 'm rustig door, in je eigen tempo. Je hoeft dit niet op één avond af te hebben. Doe je alleen de eerste twee onderdelen, dan staan je nabestaanden straks al een stuk minder voor niets.
Toen ontstond het idee: wat als er een digitale assistent zou zijn die niet alleen documenten bewaart, maar ook meedenkt? Die begrijpt wat belangrijk is, die helpt delen met de juiste mensen op het juiste moment — en die gezinnen weer grip geeft op hun administratie.
Zo ben ik ontstaan. Niet als een technische tool, maar als een slimme, toegankelijke en betrouwbare hulp in het dagelijks leven van gezinnen.
Kort: dit regel je in elk geval
- Maak een overzicht van je accounts, je abonnementen en je apparaten.
- Zorg dat iemand bij je telefoon en je wachtwoorden kan.
- Stel in wat Google, Apple en Facebook moeten doen als je er niet meer bent.
- Wijs aan wie het straks mag regelen, het liefst in je testament.
- Leg vast waar dat overzicht staat en vertel de verantwoordelijke waar deze ligt.
De rest van de checklist gaat dieper in op deze vijf punten.
Accounts en abonnementen
Accounts en abonnementen zijn veelal het eerste dat te binnen schiet bij een digitale nalatenschap. Vandaar dat we deze in de checklist ook bovenaan hebben gezet. Waar je waarschijnlijk uitgaat van enkele accounts, blijken dit er in de praktijk vaak meer te zijn.
Zet op een rij wat je hebt
Begin bij je mailbox. Dat is niet zomaar één account: het is de reservesleutel van alle andere. Wie bij je mail kan, kan bij vrijwel alles een wachtwoord herstellen. Wie er niet bij kan, loopt overal vast.
Ga daarna langs de rest:
- Sociale media en berichtenapps
- Cloudopslag, zoals Google Drive, iCloud, Dropbox, OneDrive
- Webshops en bezorgdiensten
- Streamingdiensten en games
- Marktplaats, Vinted, Airbnb en vergelijkbare platformen
- Apps van slimme apparaten: thermostaat, deurbel, zonnepanelen
- Een domeinnaam of website, als je die hebt
Kies per account wat er moet gebeuren
Bewaren, verwijderen of omzetten naar een herdenkingspagina. Het hoeft geen lange overweging te zijn, maar zet er wel iets bij. Anders ligt de keuze straks bij iemand die ‘m niet wil maken. Hoewel verwijderen voor veel zaken voor de hand zou liggen, is bewaren soms een betere optie. Zeker als het gaat om accounts die mogelijk later nog nodig zijn om iets af te handelen of uiteraard als er persoonlijke herinneringen in opgeslagen staan.
Vergeet de abonnementen niet
Een automatische incasso stopt niet vanzelf. Streaming, cloudopslag, software, de sportschool, de krant, een reservering die jaarlijks verlengt: die blijven lopen tot iemand ze opzegt. Opzeggen kan meestal alleen van binnenuit het account of als de verantwoordelijke contact opneemt met de organisatie, mits deze de juiste rechten heeft.
Zet je lopende abonnementen daarom apart op de lijst, mét de opzegtermijn. Hoe je daar grip op krijgt lees je bij abonnementen beheren.
Financiële zaken
Financiële zaken horen ook zeker thuis in deze digitale nalatenschap checklist. De meeste financiële zaken worden tegenwoordig digitaal geregeld, vandaar dat je ze niet mag vergeten als je alles op orde aan het brengen bent.
Rekeningen, verzekeringen en pensioen
Betaalrekeningen, spaarrekeningen, beleggingsrekeningen, een oude rekening in het buitenland die je bijna vergeten was. Verzekeringen die uitkeren en verzekeringen die opgezegd moeten worden. Pensioen dat bij twee of drie fondsen staat. Zo voorkom je dat een deel van je erfenis in het niet verdwijnt.
Het gaat hier minder om toegang en meer om weten dat het bestaat. Een polis die niemand kent, wordt niet geclaimd. Zorg dus dat de papieren erbij staan. Je verzekeringen op een rij is voor een nabestaande vaak waardevoller dan een inlogcode.
Crypto en digitale tegoeden
Hier is het wel de toegang die cruciaal is. Staat je crypto in een eigen wallet, dan is de herstelzin of de private key het enige wat telt. Zonder die reeks woorden is er niemand die kan helpen: geen bank, geen helpdesk, geen notaris. Het geld bestaat nog, alleen kan niemand er ooit meer bij. Hetzelfde geldt in het klein voor tegoeden bij webshops, cadeaukaarten en spaarpunten.
Zet er ook bij wat er nog openstaat: achteraf betalen, een lopende lening, een aankoop op afbetaling. Dat hoort net zo goed bij de nalatenschap als het positieve deel, en het komt bijna altijd per post binnen bij iemand die van niets weet. Zo voorkom je dat je jouw nabestaanden met onverhoopte aanmaningen achterlaat.
Foto's, video's en bestanden
Je foto’s staan op je telefoon, in de cloud, op een laptop, op een externe schijf in een la en een deel als bijlage in je mailbox. Vier plekken is tegenwoordig hartstikke normaal, als het er niet meer zijn. Belangrijk dus om op te schrijven welke het zijn.
Dit is het onderdeel waar nabestaanden achteraf het meest om geven en tegelijk het onderdeel dat het vaakst achter een vergrendelde telefoon verdwijnt. Wacht er dus niet mee tot de rest geregeld is: zet de foto’s die je echt niet kwijt wil nu alvast ergens neer waar meer mensen bij kunnen of download een kopie. Dat is één avond werk en het is meteen af.
Apparaten en wachtwoorden
Apparaten en wachtwoorden zijn cruciaal om nabestaanden toegang te geven tot de bovenste drie punten, maar ook als er toch nog wat anders nodig blijkt te zijn. Belangrijk dus om hier een helder overzicht van te maken. Zo voorkom je dat er onverhoopt geen toegang meer is tot het account.
Je telefoon is de sleutel
Ontgrendel je met je gezicht of je vingerafdruk? Dat werkt na een overlijden niet meer. Zonder pincode komt er niemand meer in je toestel, en dus ook niet bij de codes van je tweestapsverificatie die daar binnenkomen. Dat maakt de pincode van je telefoon het belangrijkste wachtwoord dat je hebt. Noteer ‘m, samen met de pincode van je simkaart en de herstelcodes van de diensten waar je tweestapsverificatie op hebt staan.
Een wachtwoordmanager werkt beter dan een lijst
Een lijst op papier klopt niet meer zodra je een wachtwoord wijzigt. Een wachtwoordmanager blijft vanzelf actueel: je deelt alleen het hoofdwachtwoord en de meeste managers hebben een noodtoegang die je van tevoren instelt. Dit is de meest eenvoudige manier om dit in te richten.
Zet je wachtwoorden niet in je testament
Een testament wordt na je overlijden voorgelezen en gedeeld met je erfgenamen. Het wordt niet bijgewerkt als je een wachtwoord verandert. In je testament leg je vast wie het mag regelen. Wat en waar houd je apart, op een plek die je zonder notaris kunt bijwerken.
Wie krijgt toegang?
Een belangrijke vraag die zeker thuishoort op deze checklist digitale nalatenschap. Wie toegang krijgt is cruciaal in hoe het wat en waar wordt geregeld. Uiteraard iemand die je vertrouwt, maar kijk ook naar hoe goed je verwacht dat iemand ermee omgaat. Het is een emotionele periode, maar er moeten wel zaken geregeld worden.
Wat je nu al kunt instellen
Bij de grote diensten hoef je niet op je erfgenamen te wachten. Daar regel je het zelf, vooraf:
| Dienst | Wat je instelt | Waar |
|---|---|---|
| Inactieve accountbeheer: je kiest hoe lang Google wacht, wijst tot tien vertrouwde contacten aan en bepaalt per persoon welke gegevens zij mogen downloaden | Inactiviteitsvoorkeuren in je Google-account | |
| Apple | Een digitale erfgenaam, die met een toegangssleutel en je overlijdensakte bij je foto’s, berichten en back-ups kan | Instellingen → je naam → Inloggen en beveiliging |
| Een contactpersoon voor overleden gebruikers die je profiel als herdenkingspagina beheert — of de opdracht om het account te verwijderen | Instellingen → Accountbeheer | |
| Instagram, LinkedIn, X | Niets vooraf. Nabestaanden melden het achteraf, met een overlijdensakte | — |
Let op: Google mag een account verwijderen als je er twee jaar niets mee hebt gedaan. Voor een account dat je bewust wil laten bestaan, is dat belangrijk om te weten.
Wijs iemand aan die het regelt
Benoem je in je testament een executeur, dan is diegene degene die je digitale nalatenschap afhandelt. Doe je dat niet, dan moeten alle erfgenamen het samen doen. Samen betekent in de praktijk traag en met discussie over wie wat mag inzien. Gesteggel wil je het liefst voorkomen. Hoe zonde als er onverhoopt ruzies ontstaan na het overlijden. Gelukkig is dit vrij eenvoudig af te vangen door dit duidelijk vast te laten leggen.
Je kunt in je testament ook vastleggen wat er moet gebeuren: welke accounts weg mogen, welke bestanden bewaard moeten blijven, wie de foto’s krijgt, etc.
Wat er kan als je niets hebt vastgelegd
Het is niet hopeloos, het duurt alleen veel langer. Via het Centraal Testamentenregister is gratis en online na te gaan of er een testament is en bij welke notaris het ligt. Met een overlijdensakte en vaak een verklaring van erfrecht werken de meeste diensten uiteindelijk mee.
“Uiteindelijk” is hier het sleutelwoord: elke dienst heeft een eigen formulier, een eigen termijn en een eigen mening. Reken op weken en op een paar partijen die het gewoon niet doen.
Leg vast waar het staat
Eén overzicht met: welke accounts er zijn, wat ermee moet gebeuren, waar de wachtwoorden staan en wie het mag regelen. Meer is het niet.
Twee dingen bepalen of dat overzicht straks werkt. Allereerst moet het actueel zijn. Een lijst van drie jaar geleden klopt voor de helft niet meer. De persoon die het nodig heeft, moet weten dat hij bestaat en waar hij ligt. Een perfect overzicht dat niemand kan vinden, is precies zoveel waard als geen overzicht.
Wat na een overlijden vanzelf gaat
Een klein deel hoef je niet te regelen. Zodra de gemeente het overlijden heeft verwerkt:
- DigiD kan niet meer worden gewijzigd en wordt drie jaar na het laatste gebruik verwijderd.
- MijnOverheid krijgt binnen een dag de status “overleden”. De digitale post stopt en instanties schakelen over op brieven, gericht aan de nalatenschap.
- De Belastingdienst kun je als nabestaande online regelen met een nabestaandenmachtiging: die vraag je aan met je eigen DigiD en het burgerservicenummer van de overledene.
En dat is het. Al het andere, je mail, je foto’s, je abonnementen, je crypto, gaat niet vanzelf.
Zo houd ik je overzicht actueel
Een checklist is één avond werk. Hem actueel houden is het echte karwei, en daar ben ik voor.
Je zet je polissen, contracten en aktes bij mij neer en ik herken zelf wat het is, geef het een label en zet het op de juiste plek. Je hoeft geen mappenstructuur te bedenken. Daarna vraag je het gewoon aan mij: waar loopt nog een abonnement, welke verzekering keert uit, wanneer verloopt die polis. Met mijn notificaties krijg je een seintje voordat er iets afloopt, zodat je lijst niet stilletjes veroudert.
En het belangrijkste: in de familiekluis leg je vast wie er straks bij mag. Niet één keer, in een envelop die iemand moet zien te vinden, maar gewoon: toegang, vandaag geregeld.
Erf je zelf een administratie? Hoe lang je die moet bewaren staat bij bewaartermijnen.
Vandaag beginnen?
Je hoeft niet de hele lijst af te hebben. Begin bij je mailbox en je telefoon. Dat zijn de twee sleutels waar al het andere achter zit. De rest komt daarna vanzelf.
Probeer me 14 dagen gratis en zet de documenten neer waar het straks om draait.
Veelgestelde vragen over je digitale nalatenschap
Dat mag niet zomaar, ook niet als je erfgenaam bent. De voorwaarden van vrijwel elke dienst verbieden het delen van inloggegevens, en de mail van een ander is bovendien privé. De nette route loopt via de nabestaandenregeling van de dienst zelf, met een overlijdensakte. Heeft de overledene vooraf een contactpersoon of digitale erfgenaam aangewezen, dan is dat geregeld.
Dat blijft in de meeste gevallen gewoon bestaan. Sommige diensten ruimen inactieve accounts op. Zo mag Google dat na twee jaar. De meeste diensten doen dit echter niet. Betaalde abonnementen lopen intussen door en worden gewoon afgeschreven.
Nee, doe dat juist niet. Een testament wordt gedeeld met je erfgenamen en wordt niet bijgewerkt als je een wachtwoord verandert. Leg in je testament vast wie je digitale nalatenschap mag regelen, en houd de wachtwoorden apart in een wachtwoordmanager of een overzicht dat je zelf kunt aanpassen.
Via het Centraal Testamentenregister. Dat kan online en is gratis, voor iedereen die na 30 september 1994 in Nederland is overleden. Je ziet er of er een testament is en bij welke notaris het ligt, niet wat erin staat en wie de erfgenamen zijn. Daarvoor ga je naar die notaris.